Ludzki herpeswirus 4 jest jednym z najczęściej spotykanych wirusów u ludzi. Może być przyczyną nie tylko mononukleozy zakaźnej, ale również czynnikiem proonkogennym. Wirusem Epsteina-Barra bardzo łatwo się zarazić, dlatego warto wiedzieć o nim więcej. Czy wirus EBV jest groźny?
Czym jest wirus EBV?
Wirus Epsteina-Barra należy do rodziny wirusów opryszczki. Jego działanie jest skierowane głównie przeciwko limfocytom B. Wielu pacjentów przechodzi zakażenie bezobjawowo, jednak bez względu na postać choroby, wirus pozostaje w organizmie do końca życia. Wirus EBV jest znany z wywoływania mononukleozy zakaźnej, jednak to nie jedyna choroba, za którą jest odpowiedzialny. Wirus posiada potencjał onkogenny, czyli może prowadzić do rozwoju nowotworu. Do wywoływanych przez niego chorób należą np.:
– ziarnica złośliwa,
– leukoplakia włochata,
– potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna,
– rak jamy nosowo-gardłowej.
Poza wyżej wymienionymi nowotworami EBV odpowiada również za raka żołądka, a ryzyko wzrasta wraz z koinfekcją Helicobacter pylori. Naukowcy w ciągu ostatnich lat odkryli także, że wirus EBV jest możliwym czynnikiem etiologicznym zespołu przewlekłego zmęczenia. Prawdopodobnie ten patogen zwiększa również ryzyko depresji, wywołując chroniczny zespół Epsteina-Barr CEBV).
Mononukleoza zakaźna – drogi zakażenia, objawy i leczenie.
Mononukleoza zakaźna jest inaczej nazywana chorobą pocałunków. Nazwa ta bierze się stąd, że najczęstszą drogą zakażenia jest kontakt ze śliną chorego lub nosiciela. Najczęściej występuje u dzieci lub u młodzieży. Zarazić można się także przez:
– dotykanie zabawek i smoczków ze śliną dzieci,
– spożywanie posiłków tymi samymi sztućcami,
– picie z jednej butelki,
– korzystanie z jednej szczoteczki do zębów.
Zarazić można się także przez kontakt z krwią lub nasieniem, czyli podczas transfuzji krwi czy kontaktów seksualnych.
Objawy pojawiają się jednak dopiero po około 4-6 tygodni od zakażenia wirusem. Do najczęstszych objawów należą:
– ból gardła,
– ból mięśni,
– zmęczenie,
– gorączka,
– brak apetytu,
– ogólne osłabienie,
– powiększone węzły chłonne szyjne.
Niestety nie istnieje jednak żaden lek skierowany przeciwko wirusowi EBV. Leczenie mononukleozy zakaźnej opiera się na odpoczynku, piciu dużej ilości płynów oraz lekach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.
Wirus EBV i rak jamy nosowo-gardłowej
Wirus Epsteina-Barra jest jednym z czynników etiologicznych raka jamy nosowo-gardłowej. To rzadki nowotwór, który lokalizuje się w nosowej części gardła. Poza zakażeniem wirusem EBV, do przyczyn raka nosogardzieli należy także palenie papierosów oraz nadużywanie alkoholu (zwłaszcza wysokoprocentowego). Pierwszym objawem, który powinien zwrócić naszą uwagę, jest asymetria twarzy. Wynika to z powiększonych węzłów chłonnych szyjnych po jednej stronie. Do innych objawów wzrastającego raka jamy nosowo-gardłowej należą np.:
– zatkany nos,
– wyciek wydzieliny z nosa, o charakterze krwisto-ropnym,
– opadanie powieki po jednej stronie twarzy,
– podwójne widzenie,
– zniesiona ruchomość podniebienia miękkiego po jednej stronie,
– wysiękowe zapalenie ucha środkowego,
– jednostronne upośledzenie słuchu.
Leczenie raka nosogardzieli
Leczenie raka jamy nosowo-gardłowej zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania i rozległości zmiany nowotworowej. Niewielkie guzy, ograniczone jedynie do jamy nosowej są usuwane metodą chirurgiczną z użyciem elektrokoagulacji. Jeśli nowotwór nacieka tkankę chrzęstną nosa lub tkankę skórną to może być konieczne przeprowadzenie leczenia chirurgicznego połączonego z plastyką skóry. Chirurg po dokładnym usunięciu zmiany wraz z marginesem przeprowadza rekonstrukcję nosa. W przypadku usuwania dużych zmian może być niezbędny przeszczep skóry z innej okolicy. Taka koncepcja leczenia pozwala uzyskać zadowalające efekty – nie tylko usunięcie zmienionej chorobowo tkanki, ale także ograniczenie ubytku zdrowych tkanek i zredukowanie blizn po leczeniu chirurgicznym.